ALPHEN AAN DEN RIJN – Een medewerker van de gevangenis in Alphen aan den Rijn is ernstig mishandeld. Dat gebeurde op 28 augustus buiten de penitentiaire inrichting. ‘De aanvaller verscheen uit het niets en sloeg de medewerker met een honkbalknuppel’, is te lezen in de maandelijkse voorvallenlijst die Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) publiceert. De medewerker is in het ziekenhuis behandeld.

Intimidatie en agressie jegens gevangenismedewerkers buiten de muren van de gevangenis is niet nieuw, maar het is wel opvallend dat het vorige maand zo vaak gebeurde. Dat zegt Jannine van den Berg, directeur Gevangeniswezen van DJI. ‘We hebben dit in het verleden ook gezien, maar deze aantallen zijn nieuw.’

Daarbij doelt ze op dat naast de mishandelde gevangenismedewerker in Alphen, er in augustus explosies geweest bij de huizen van drie personeelsleden van de gevangenis. Zij werken bij de gevangenissen in Heerhugowaard, Krimpen aan den IJssel en Westzaan. Bij alle explosies raakte de woning beschadigd en bij de explosie in Krimpen raakte de gevangenismedewerker die daar woont gewond.

‘We relateren het aan het werk’, zegt Van den Berg over de vier incidenten. ‘Het gebeurt verspreid over het hele land. Dat betekent ook dat we niet met één clubje gedetineerden te maken hebben die hun focus nu hebben gelegd op onze collega’s in de privésituatie.’

Die verspreiding geeft aan dat het allemaal afzonderlijke incidenten zijn, stelt de directeur. ‘Dat maakt het ook voor ons alarmerend.’

Reprimande gegeven aan gedetineerde?

De politie onderzoekt de incidenten. De DJI zelf doet intern onderzoek. ‘We gaan na of er iets is voorgevallen’, zegt Van den Berg. ‘Heeft een gevangenisbewaarder bijvoorbeeld een reprimande gegeven aan een gedetineerde? Daardoor weten we: het kan misschien uit die hoek komen.’

Dit doet ‘heel veel’ met medewerkers, zegt Van den Berg. ‘We weten allemaal dat als je in het gevangeniswezen werkt je te maken kunt krijgen met geweld tijdens je werk, maar in je privéleven is echt wat anders.’

‘Dan heb je te maken met je familie, je gezin en je vrienden. Ik vind het echt niet kunnen. Dit gaat echt de grens over’, zegt de directeur.

Woonadressen van medewerkers

Het is de vraag hoe gedetineerden hebben achterhaald waar de medewerkers wonen. ‘Dat is elke keer weer onderzoeken hoe dat nou kan’, zegt de directeur.

De politie doet daarom altijd onderzoek. ‘We trainen onze mensen ook om vooral geen privégegevens met elkaar te delen. We gebruiken als we aan het werk zijn ook geen achternamen.’

Toch kan het een keer gebeuren dat gedetineerden een achternaam opvangen, zegt Van den Berg. ‘Een van de opties is ook dat iemand achtervolgd wordt vanuit het werk naar huis door vrienden van gedetineerden.’